महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांवर दुहेरी संकट: ४० लाख हेक्टर वरील पिकांचे नुकसान | दिवाळीपर्यंत मदत मिळणार?
ऑगस्ट आणि सप्टेंबर हे महिने महाराष्ट्रातील शेतकरी बांधवांसाठी मोठे संकट घेऊन आले. या दोन महिन्यांत राज्यात अतिवृष्टी, वादळी वारे आणि पूर परिस्थितीने थैमान घातले. ज्यामुळे सुमारे **४० लाख हेक्टर** क्षेत्रावरील शेती **पिकांचे नुकसान** झाले आहे. शेतकऱ्यांचा खरीप हंगाम हातातून निसटला असून, त्यांचे संसार अक्षरशः उघड्यावर आले आहेत. अशा परिस्थितीत, शेतकऱ्यांना शासनाकडून **तातडीची मदत** कधी मिळणार, हाच सर्वात मोठा प्रश्न आहे.
राज्यातील कोणत्या पिकांचे आणि क्षेत्राचे नुकसान झाले?
या भीषण **नैसर्गिक आपत्तीमुळे** खरीप हंगामातील अनेक प्रमुख पिकांची नासाडी झाली. यात प्रामुख्याने **सोयाबीन, कापूस, कांदा, मूग, उडीद, तूर** यांसारखी महत्त्वाची पिके तसेच भाजीपाला आणि फळपिकांचा समावेश आहे. उभ्या पिकांचा चिखल झाल्याने शेतकरी हवालदिल झाले आहेत.
सप्टेंबर महिन्यात एकट्या **२४ जिल्ह्यांना** या अतिवृष्टीचा मोठा फटका बसला. या एकाच महिन्यात सुमारे २१ ते २२ लाख हेक्टर क्षेत्र बाधित झाले. नुकसानीचा जिल्हानिहाय आकडा पाहिल्यास या संकटाची भीषणता लक्षात येते:
| जिल्हा | बाधीत क्षेत्र (हेक्टरमध्ये) | प्रमुख बाधीत पिके |
|---|---|---|
| **बीड** | ५,७१,१०० | कापूस, सोयाबीन, तूर, मूग, ऊस |
| **सोलापूर** | ३,५१,४३७ | कापूस, सोयाबीन, तूर, कांदा, फळपिके |
| **अहमदनगर** | ३,०७,७४५ | बाजरी, कांदा, सोयाबीन, फळपिके |
| **जालना** | २,७३,८६१ | कापूस, सोयाबीन, तूर, भाजीपाला |
| **धाराशिव (उस्मानाबाद)** | १,८१,२०० | सोयाबीन, तूर, उडीद |
याशिवाय यवतमाळ, वाशिम, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, पुणे, सातारा आणि सांगली यांसारख्या अनेक जिल्ह्यांमध्येही मोठे नुकसान झाले आहे.
सरकारचे आश्वासन आणि **दिवाळी मदत** कधी?
शेतकऱ्यांनी तातडीने **ओला दुष्काळ** जाहीर करून हेक्टरी **५०,००० रुपये मदत** देण्याची मागणी केली आहे, परंतु राज्य सरकारने अजूनही कोणताही ठोस निर्णय घेतलेला नाही.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे आश्वासन:
राज्याचे मुख्यमंत्री **देवेंद्र फडणवीस** यांनी नुकसानग्रस्त भागाचा दौरा करत, शेतकऱ्यांना **एनडीआरएफच्या (NDRF)** निकषांपेक्षा **जास्तीत जास्त भरीव मदत** करण्याचे आश्वासन दिले आहे. मात्र, त्यांनी ‘ओला दुष्काळ’ ही केवळ एक **बोली टर्म** असल्याचे वक्तव्य केल्याने शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी आहे. त्वरित निर्णय घेण्याऐवजी, अभ्यासावर भर दिला जात असल्याची टीका शेतकरी करत आहेत.
महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांचे दिवाळीचे सूतोवाच:
राज्याचे **महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे** यांनी मात्र दिलासा देणारी माहिती दिली आहे. त्यांच्या मते, नुकसानीच्या **पंचनाम्याची प्रक्रिया** पुढील चार-पाच दिवसांत, म्हणजेच **५ ऑक्टोबरपर्यंत** पूर्ण होईल. ही प्रक्रिया संपताच राज्य सरकार शेतकऱ्यांना **दिवाळीच्या पूर्वीच** भरीव मदत जमा करण्यासाठी प्रयत्नशील असेल.
शेतकऱ्यांचा हंगाम पूर्णपणे वाया गेल्याने, महसूल मंत्र्यांनी दिलेले **दिवाळी मदत** (Diwali Madat) मिळण्याचे आश्वासन हे त्यांच्यासाठी एक मोठा आधार ठरू शकते.
**तुमचे मत काय?**
राज्य सरकारने केवळ आश्वासने न देता, **५ ऑक्टोबर** नंतर तातडीने आणि पुरेशी **शेतकरी मदत** जाहीर करून **दिवाळीपर्यंत** ती त्यांच्या बँक खात्यात जमा करावी असे तुम्हाला वाटते का? तुमचे मत खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की सांगा.
