शेतीला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकार विविध योजना राबवते. याच योजनांपैकी एक महत्त्वाची योजना म्हणजे ट्रॅक्टर सबसिडी योजना. 2025 मध्ये या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टर खरेदीसाठी आर्थिक मदत दिली जात आहे. ही योजना नेमकी काय आहे, त्यासाठी कोण पात्र आहे आणि अर्ज कसा करायचा, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
योजनेचा उद्देश आणि लाभ
या योजनेचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांना आधुनिक शेती यंत्रणा वापरण्यासाठी प्रोत्साहित करणे आहे. ट्रॅक्टरसारख्या महत्त्वाच्या यंत्रामुळे शेतीची कामे कमी वेळात आणि कमी श्रमात पूर्ण होतात, ज्यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पादन वाढते आणि खर्च कमी होतो. ही योजना प्रामुख्याने अल्पभूधारक आणि अत्यल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी खूप फायदेशीर आहे.
अनुदानाची रक्कम
अनुदान हे ट्रॅक्टरच्या हॉर्सपॉवर (HP) नुसार आणि शेतकऱ्यांच्या प्रवर्गावर अवलंबून असते. साधारणपणे, अनुसूचित जाती-जमाती (SC/ST), महिला शेतकरी आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टरच्या किमतीच्या 50% पर्यंत किंवा ₹1.25 लाख ते ₹1.5 लाख पर्यंत अनुदान दिले जाते. तर, इतर सामान्य प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी 40% किंवा ₹1 लाख पर्यंत अनुदान मिळू शकते. काही योजनांमध्ये मिनी ट्रॅक्टरसाठी ₹3.15 लाख पर्यंत अनुदान दिले जाते.
अर्ज करण्यासाठी पात्रता
ही योजना प्रामुख्याने महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी आहे. अर्ज करण्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी व शर्ती आहेत:
* अर्जदार हा महाराष्ट्राचा कायमचा रहिवासी असावा.
* अर्जदाराकडे स्वतःच्या नावावर शेतीयोग्य जमीन असावी.
* एका कुटुंबातील फक्त एक सदस्य या योजनेचा लाभ घेऊ शकतो.
* अर्जदाराने यापूर्वी केंद्र किंवा राज्य सरकारच्या कोणत्याही ट्रॅक्टर सबसिडी योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा.
* अनुसूचित जाती-जमाती किंवा इतर आरक्षित प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी जातीचा दाखला आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे तयार ठेवावीत:
* आधार कार्ड (मोबाईल नंबर आणि बँक खात्याशी जोडलेले असावे)
* 7/12 उतारा आणि 8-अ उतारा
* बँक पासबुकची प्रत
* पासपोर्ट आकाराचा फोटो
* जातीचा दाखला (आरक्षित प्रवर्गासाठी)
अर्ज करण्याची प्रक्रिया
ट्रॅक्टर सबसिडीसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया ऑनलाइन आहे. बहुतेक वेळा ही प्रक्रिया महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टल द्वारे केली जाते. अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
* सर्वात आधी महाडीबीटी शेतकरी योजना पोर्टलवर जा.
* जर तुम्ही नवीन वापरकर्ते असाल, तर ‘नवीन नोंदणी’ (New Registration) पर्यायावर क्लिक करून नोंदणी करा.
* नोंदणी झाल्यावर, तुमच्या मोबाईल नंबर आणि पासवर्डच्या मदतीने लॉगिन करा.
* ‘योजना अर्ज’ (Scheme Application) या विभागात जाऊन ‘कृषी यांत्रिकीकरण’ (Agricultural Mechanization) हा पर्याय निवडा.
* आवश्यक माहिती भरा आणि सर्व कागदपत्रे अपलोड करा.
* अर्ज सबमिट करा आणि अर्जाची पावती (Receipt) डाउनलोड करून ठेवा.
तुमच्या अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर, तुम्हाला योजनेचा लाभ मिळेल. अर्ज करताना कोणतीही चुकीची माहिती देऊ नये, अन्यथा अर्ज रद्द होऊ शकतो.
